انواع حساب‌های دریافتنی


نکته: درآمد هر دوره باید مربوط به ارائه خدمات و یا فروش کالا در همان دوره باشد و اگر مبلغی بابت خدماتی که در آینده انجام خواهد شد و یا کالایی که در آینده تحویل خواهد گردید، دریافت گردد، درآمد آن دوره به حساب نمی آید و به حساب پیش دریافت درآمد ثبت می گردد.

حسابداري وحسابرسیAccounting and Auditing

اصطلاح حسابهای دریافتنی (بدهکاران) به ان دسته از مطالبات واحد تجاری اطلاق می شود که در ازاء آن هیچ گونه سند تجاری دریافت نشده است.

در حاليكه اسناد دریافتنی معرف مطالباتی است که مستند به اسناد تجارتی نظیر سفته و برات می باشد.

اسناد دریافتنی مشخصا دارای سررسید و نرخ سود مورد انتظار معینی بوده و از لحاظ حقوقی از درجه اعتبار بالاتری برخوردار است.

امروز بحث اصلی من بر روی اسناد دریافتنی است.

اسناد در یافتنی:

اسنادی هستند که پرداخت بدون قید و شرط مبلغ معینی توسط شخص متعهد در آن تصریح شده است و در مقایسه با حسابهای دریافتنی دارای سندیت قانونی بیشتری می باشد.

اسناد در یافتنی در ایران شامل سفته و برات می باشد.

کلا اسناد به دو دسته تقسیم می شوند:

اسناد دیداری : اسنادی هستند که عندالمطالبه هستند. یعنی به محض مراجعه باید قابل وصول باشند.

مثل چک که واحد شمارش آن طغری می باشد.

اسناد غیر دیداری: مانند سفته وبرات

وقتی صحبت از سفته می شود، یعنی پای دو نفر و هنگامیکه صحبت از برات می شود یعنی پای سه نفر در میان است.

طبق قانون تجارت سفته سندی است که به موجب آن امضا کننده تعهد می کند مبلغی معین را در سررسیدی معین یا سررسیدی مشخص به به شخص تحویل گیرنده پرداخت نماید. سفته ممکن است با بهره یا بدون بهره باشد.

بهره سفته می تواند در دفاتر در دو تاریخ ثبت شود:

2. تاریخ سررسید سفته

در ارتباط با سفته ما با سه تاریخ سر و کار داریم:

1. تاریخ دریافت سفته

2. تاریخ تنزیل سفته

3. تاریخ سررسید سفته

بهره سفته = مبلغ اسمی* نرخ بهره * مدت سفته

مساله: سفته یک میلیونی به نرخ 12% به موسسه ارژنگ جهت خرید یک دستگاه تلویزیون پرداخت گردید . میزان بهره را محاسبه کنید.

1000000 * 12% * 3/12=30000

مبلغ واقعی سفته= ارزش اسمی سفته + بهره آن

تنزیل اسناد دریافتنی

تنزیل یعنی اینکه سفته ای قبل از تاریخ سررسید توسط دارنده سفته به فرد یا موسسه ای واگذار و وجه آن پس از کسر مبلغی به عنوان هزینه تنزیل از فرد یا موسسه مزبور در یافت شود.

هزینه تنزیل به شرح زیر قابل محاسبه می باشد:

هزینه تنزیل= مبلغ واقعی سفته* نرخ تنزیل * مدت تنزیل

منظور از مدت تنزیل، فاصله زمانی بین تاریخ تنزیل تا تاریخ سررسید است.

وقتی سفته را نزد بانک تنزیل می کنیم، بانک مبلغی را بعنوان هزینه تنزیل از حساب ما برداشت نموده و طی یک اعلامیه بدهکار به ما اطلاع می دهد. مسلما وقتی هم که به حساب ما پول واریز شود طی یک اعلامیه بستانکار به ما اطلاع می دهد.

در ارتباط با ثبت تنزیل سفته در دفاتر، نظر به اینکه وقتی سفته ای نزد بانک تنزیل می شود، تا هنگام پرداخت وجه سفته توسط صادر کننده سفته به بانک، یک بدهی احتمالی برای تنزیل کننده به بانک ایجاد می شود، بنابراین تا تاریخ سررسید نباید حساب اسناد دریافتنی حذف شود. لذا مبلغ سفته تنزیل شده نزد بانک در این فاصله زمانی به عنوان یک بدهی احتمالی تحت عنوان اسناد دریافتنی تنزیل شده ثبت خواهد شد. این حساب در تاریخ سررسید سفته و هنگامی که وجه سفته تنزیل شده توسط صادر کننده سفته به بانک پرداخت شد، بدهکار و در مقابل حساب اسناد دریافتنی بستانکار می شود.

اسناد دریافتنی تنزیل شده

اسناد دریافتنی تنزیلی معمولا به عنوان یک حساب دارایی کاه در ترازنامه از مانده اسناد دریافتنی کسر می شود.

به هنگام تنزیل سفته توسط دارنده سفته نزد بانک، ممکن است مبلغی کمتر یا بیشتر از مبلغ اصلی سفته دریافت گردد، ما به التفاوت مبلغ دریافت انواع حساب‌های دریافتنی شده با ارزش اسمی اسناد تنزیلی، اگر بستانکار باشد به حساب درآمد بهره و اگر بدهکار باشد به حساب هزینه بهره انتقال می یابد.

مثال: شرکت سهامی سهند در قبال خرید یک دستگاه وانت به مبلغ 8000000 ريال سفته سه ماهه ای به نرخ 12 % در تاریخ 1/5/77 صادر می کند. 1 ماه بعد (1/6/77) سفته مذکور با نرخ 15% تنزیل می شود.

صورت های مالی اساسی حسابداری

هر یک از این صورت های مالی با هدف خاصی ارائه می شوند که در این مقاله به شرح ترازنامه پرداخته ایم.

ترازنامه

صورت حسابی است دارایی ها و بدهی ها و سرمایه شرکت را در یک تاریخ معین نشان میدهد.

شامل موارد زیر میشود:

دارایی ها:

دارایی ها منابع اقتصادی یک شرکت است که در نتیجه یک رویداد مالی گذشته ایجاد و دارای منابع آتی و در مالکیت شرکت میباشد.

بدهی ها:

تعهدات یک شرکت در مقابل اشخاص حقیقی و یا حقوقی است که ناشی از یک رویداد گذشته و از محل دارایی ها پرداخت میشود.

سرمایه:

حق مالی صاحبان سهام نسبت به دارایی ها را سرمایه میگویند.

صورت های مالی اساسی حسابداری

انواع دارایی ها:

  1. دارایی های جاری ( کوتاه مدت )
  2. دارایی های ثابت ( بلند مدت )

دارایی های جاری کوتاه مدت شامل:

  • صندوق
  • بانک
  • حساب های دریافتنی ( بدهکاران )
  • اسناد دریافتنی
  • موجودی ها
  • پیش پرداخت ها
  • سرمایه گذاری های کوتاه مدت

دارایی های ثابت بلند مدت :

دارایی های ثابت خود شامل دارایی های ثابت مشهود و دارایی های ثابت نامشهود میشود.

دارایی های ثابت مشهود:

  • زمین
  • ساختمان
  • وسیله نقلیه
  • اثاثه
  • ماشین آلات
  • ابزار آلات
  • تجهیزات

دارایی های ثابت نا مشهود:

  • سرقفلی
  • حق الامتیاز
  • حق التالیف
  • حق الاختراع

دارایی های جاری کوتاه مدت:

دارایی هایی هستند که طی یک سال مالی به وجه نقد تبدیل میشوند که شامل موارد زیر میشود

  1. صندوق: به وجوهی که نزد شرکت نگهداری میشود صندوق میگویند.
  2. بانک: وجوهی است که به صورت یک حساب جاری در بانک نگهداری میشود.
  3. حساب های دریافتنی: حساب های دریافتنی یا بدهکاران اشخاص که متکی به سندی نمی باشند.
  4. اسناد دریافتنی: اسناد دریافتنی بدهکارانی که متکی به سندی نمی باشند.
  5. موجودی ها: اجناسی که به قصد فروش و مصرف و تولید در شرکت ها خریداری و نگهداری می شود که شامل: موجودی کالا و موجودی ملزومات و موجودی مواد میشود.
  6. پیش پرداخت ها: وجوهی که شرکت پرداخت می نماید که در آینده برای او خدماتی انجام دهد.
  7. سرمایه گذاری کوتاه مدت : مازاد وجه نقدی است که شرکت در قالب سپرده های بانکی اوراق مشارکت و خرید سهام انجام میدهد.

دارایی های ثابت بلند مدت:

دارایی های هستند که ویژگی های زیر را دارند:

  • دارای عمر مفید بلند مدت است.
  • دارای منافع آتی باشد.
  • به قصد فروش و یا سرمایه گذاری خریده نشده باشد.

بدهی ها:

بدهی ها به دو دسته : بدهی جاری ( کوتاه مدت ) و بدهی غیر جاری ( بلند مدت ) تقسیم میشود.

بدهی جاری کوتاه مدت:

بدهی هایی هستند که تاریخ پرداخت آن ها کمتر از یک سال باشد که شامل موارد زیر می باشد:

  1. حساب های پرداختنی ( بستانکاران ) : حساب های پرداختنی که متکی به سندی نمی باشد.
  2. اسناد پرداختنی: اسناد پرداختنی که متکی به سندی نمی باشد.
  3. پیش دریافت ها: وجوهی که شرکت قبل از انجام کار در آینده از اشخاص دریافت می نماید.
  4. وام های کوتاه مدت: وجوهی که شرکت جهت تامین نقدینگی خود از موسسات بانکی دریافت میکند.

بدهی های غیر جاری بلند مدت:

بدهی هایی هستند که تاریخ پرداخت آن ها بیشتر از یک سال باشد که شامل موارد زیر می باشد:

  1. حساب های پرداختنی بلند مدت
  2. اسناد پرداختنی بلند مدت
  3. وام های دریافتنی بلند مدت

انواع صورت های مالی

درآمد:

مبلغی که از ارائه خدمات و یا فروش کالا عاید موسسه میشود و شرکت ها میتوانند علاوه بر درآمد خود درآمد های دیگری نظیر: اجاره محل و سود سپرده بانکی و .. کسب نمایند.

هزینه ها:

مبلغی که جهت کسب درآمد در یک شرکت پرداخت میشود مانند: هزینه آب و هزینه گاز و …

صورت حساب سرمایه:

گزارشی که تغییرات سرمایه یک شرکت طی یک سال مالی را نشان میدهد.

سرمایه گذاری:

سرمایه گذاری پول یا منابع اقتصادی است که صاحب شرکت علاوه بر سرمایه اولیه از محل دارایی های شخصی خود به صورت (آورده نقدی و یا آورده غیر نقدی )وارد شرکت می نماید.

برداشت:

پولی است که صاحب شرکت جهت مصارف شخصی به صورت (برداشت نقدی و یا برداشت غیر نقدی) از شرکت دریافت می نماید.

تجزیه و تحلیل فعالیت های مالی :

یک دارایی خود به خود به وجود نمی آید و محل تامین آن دو منبع میباشد:

  • تامین از محل دیگران: بدهی ها
  • تامین از محل صاحب شرکت: سرمایه

قواعد تجزیه و تحلیل:

اگر یک طرف معامله به اندازه مبلغی افزایش یابد طرف دیگر به همان اندازه و مبلغ افزایش می یابد.

اگر یک طرف معامله به اندازه مبلغی کاهش یابد طرف دیگر به همان اندازه و مبلغ کاهش می یابد.

اگر یک طرف معامله ثابت باشد و طرف دیگر اگر به اندازه مبلغی کاهش یابد همان طرف به همان اندازه افزایش می یابد و بر عکس.

ثبت فعالیت های مالی در حساب ها:

برای اینکه صورت های نام برده شده تا کنون ( ترازنامه ، صورت سود و زیان و صورت حساب سرمایه ) در پایان دوره مالی راحت تر تهیه شود باید حساب هر یک از اقلامی که در این صورت حساب ها وجود دارد به صورت جداگانه تهیه شود و برای این کار از علامت خاصی به نام T استفاده کنیم.

حسابداری مالی چیست؟

آن بخش از حسابداری که وظیفه آن گزارشات اطلاعات مالی برای استفاده کنندگان خارج از سازمان می باشد گفته میشود به این رشته از حسابداری ، حسابداری بازرگانی نیز می گویند.

حسابداری مالیاتی چیست؟

نحوه محاسبه انواع مالیات های مربوط به عملکرد شرکت ها طبق قانون و قوانین مالیاتی بر عهده ای رشته از حسابداری است.

تراز آزمایشی:

از آن جایی که ثبت های حسابداری به صورت دو طرفه انجام میشود معمولا حسابداران برای اطمینان از ثبت فعالیت ها و درستی مانده حساب ها فهرستی از مانده حساب های دفتر کل تهیه می کنند که به آن تراز آزمایشی می گویند.

یکی از مزایای تراز آزمایشی این است که از روی آن به سادگی میتوان صورت مالی را تهیه نمود.

انواع تراز آزمایشی:

  1. دو ستونی که شامل : مانده بدهکار و مانده بستانکار است.
  2. چهار ستونی که شامل : گردش بدهکار و گردش بستانکار و مانده بدهکار و مانده بستانکار است.

انواع گزارشات مالی:

گزارشات درون سازمانی:

گزارشاتی که در سطوح مختلف مدیریت جهت ارزیابی عملکرد و هدایت عملیات جاری و برنامه ریزی فعالیتهای آتی است.

گزارشات برون سازمانی:

گزارشاتی که در دست اشخاص خارج از سازمان که آن ها را قادر می سازد در اموری مانند سرمایه گذاری آگاهانه تصمیم بگیرند.

برآورد مطالبات چیست و چگونه انجام می شود؟

مطالبات

در مقاله برآورد مطالبات ما با همراه باشید تا اطلاعات مفید و آموزنده‌ای در این باره، ارائه دهیم.

برآورد مطالبات چیست و چگونه انجام می شود؟

در اکثر موسسات تجاری، منبع عمده درآمد فروش، فروش‌های نسیه به مشتریان می باشد، تا حدی که می ‌توان گفت تقریبا کلیه کالاها و خدمات به صورت نسیه به فروش می ‌رسند.

استفاده از این سیاست‌ها در بازار فروش سبب می ‌شود که در ترازنامه موسسات بازرگانی، مبالغ عمده‌ای تحت عنوان مطالبات که از جمله حساب‌ها و اسناد دریافتنی می باشد، مشاهده شود. در کل حساب‌ها و اسناد دریافتنی شامل مطالبات واحد تجاری بر اساس وجه نقد خدمات یا کالا می باشد.

اصطلاح بدهکاران یا حساب‌های دریافتنی، آن گروه از مطالبات تجاری موسسه می باشد که اسناد تجاری معتبری ندارد و یا به بیان دیگر، ایجاد این حساب نشان دهنده فروش کالا یا انجام خدمات به افراد موسسات بوده که در مقابل آن سند، سفته، برات و… دریافت نشده است.

همان طور که می ‌دانید حساب‌های دریافتنی در ترازنامه و ترازنامه آزمایشی جزو دارایی‌های جاری طبقه بندی می گردد. معمولاً در فروش‌های نسیه بر خلاف دقتی که در مورد اعتبار مشتریان صورت می گیرد، باز هم امکان وصول نشدن مطالبات وجود دارد. در نتیجه الزامی است که در پایان هر دوره مالی آن دسته حساب‌های دریافتنی که مشکوک الوصول هستند را شناسایی و ثبت‌های اصلاحی لازم در مورد آن‌ها صورت گیرد.

در اکثر واحدهای تجاری مطالبات به صورت عمده از فروش خدمات و کالا در دوره عملیات عادی مستمر تجاری ایجاد می گردد که این گروه از دریافتنی‌ها را مطالبات تجاری نام گذاری نموده‌اند. همچنین ممکن است مطالبات دیگری هم ایجاد شود که رابطه مستقیم با عملیات عادی واحد تجاری ندارد به این دسته از مطالبات، مطالبات متفرقه یا سایر مطالبات می‌ گویند.

انواع مطالبات

انواع مطالبات به دو گروه اصلی تقسیم می شود:

1_ مطالبات حساب‌های دریافتنی

2_ مطالبات اسناد دریافتنی

مطالبات

مطالبات از جهت عدم وصول و امکان وصول به 3 دسته تقسیم می گردد:

  1. مشکوک الوصول
  2. لاوصول
  3. حتمی الوصول

حساب های دریافتنی

این اصطلاح معمولاً به معنی این است که آن گروه از مطالبات تجاری موسسه که معتبر و جزو اسناد تجاری نبوده یا اقلامی که در حساب بدهکاران حساب‌های دریافتنی ثبت می گردد ناشی از فروش کالای انجام خدمات به افراد موسسات باشد که در مقابل آن سفته، برات و یا سند دیگری از آن‌ها دریافت نشده است.

ارزشیابی حساب های دریافتنی

معمولاً سعی می ‌شود که در فروش نسیه‌های متفاوت و مطالبه صورتحساب‌های مشتریان، تنها به اشخاصی که دارای اعتبار هستند، خدمات و کالا ارائه شود. اما با وجود همه این سیاست‌ها، تدابیر و دقتی که در هنگام فروش کالا و خدمات صورت می گیرد، باز هم امکان وصول نشدن حساب‌های دریافتنی وجود دارد که به اصطلاح به آن سوخت می گویند.

در نتیجه الزامی است که در اجرای اصل واقعیت، اصل تطابق با درآمد در پایان هر دوره مالی آن دسته از حساب‌های دریافتنی که مشکوک الوصول و لاوصول هستند، شناسایی و ثبت‌های اصلاحی لازم صورت گیرد. اگر در برآورد دقیق حساب‌های دریافتنی دقت لازم صورت نگیرد، امکان دارد که صورت‌های مالی تهیه شده در هنگام دوره‌های متفاوت گمراه کننده بوده و به بیانی دیگر اینگونه صورت‌های مالی نشانگر واقعیت‌های موجود هستند.

از همین رو در تخمین حساب‌های دریافتنی می بایست زیان‌های احتمالی مطالبات تخمین زده شده و ذخیره مناسبی برای آن‌ها در نظر گرفته شود. بدین گونه است که مهم ترین ذخیره‌ای که همواره الزامی و ضروری می ‌باشد، ذخیره مطالبات مشکوک الوصول است.

این مبلغ با ۴ روش برآورد می شود:

  1. تخمین بر مبنای تحلیل زمانی حساب‌های دریافتنی
  2. تخمین بر مبنای درصد از مجموع حساب‌های دریافتنی
  3. ارزیابی بر مبنای خالص فروش‌های نسیه
  4. برآورد بر مبنای مجموع فروش‌های نقد و نسیه

اسناد دریافتنی

اسناد دریافتنی شامل عملیات عادی تجاری یا دیگر معاملات می باشد. این اسناد، در واقع اسنادی هستند که پرداخت آن‌ها بدون هیچ قید و شرطی و مبلغ مشخصی توسط شخص متعهد، پیش می رود و در مقایسه با حساب‌های دریافتنی، سندیت قانونی بیشتری دارد.

اسناد دریافتنی در دیگر کشورها مخصوصاً در کشورهایی که معاملات اعتباری در آن‌ها بسیار گسترش پیدا کرده است، انواع زیادی دارد اما در ایران فقط شامل برات و سفته می باشد. جالب است بدانید اسناد دریافتنی قابل معامله می باشند. بدین معنا که دارنده سند در قبال ادعای احتمالی طرف‌های پیشین تعهدی ندارد. انتقال اسناد دریافتنی از طریق پشت نویسی انجام می ‌شود و اسناد دریافتنی در ترازنامه بر حسب زمان وصول به عنوان دارایی جاری و غیرجاری طبقه بندی می گردد.

در مورد تخمین اسناد دریافتنی موجود در پایان هر دوره حسابداران از دو روش استفاده می شود:

  • برای اسناد دریافتنی، حساب ذخیره جداگانه‌ای به نام ذخیره اسناد مشکوک الوصول در دفاتر ایجاد می گردد.
  • برای اسناد دریافتنی مشکوک الوصول، ذخیره جداگانه پیش‌بینی نمی ‌شود بلکه در محاسبه ذخیره مطالبات مشکوک الوصول جمع مانده حساب‌های بدهکاران و اسناد دریافتنی مبنای محاسبه قرار می گیرد.

روش های محاسبه مطالبات مشکوک الوصول

  1. روش تجزیه سنی حساب‌های دریافتنی
  2. روش درصدی از حساب‌های دریافتنی
  3. روش درصدی از فروش های نسیه
  4. و روش بررسی موردی

دارایی ها به دو دسته ثابت تقسیم می گردد:

  • دارایی‌های ثابت مشهود مانند ساختمان، زمین و… که فیزیکی می باشد و قابل رویت و لمس است.
  • دارایی‌های ثابت نامشهود مانند حق امتیاز، سرقفلی و… این دسته از دارایی‌ها غیر قابل لمس بوده و نمی‌ توان آن‌ها را مشاهده و رویت کرد.

دارایی های ثابت

حساب هزینه استهلاک دارایی‌های ثابت در پایان دوره مالی به همراه دیگر هزینه‌ها به حساب سود و زیان انتقال پیدا می‌ کند. لیکن حساب استهلاک انباشته جزو حساب‌های دائمی باشد و به سال بعدی انتقال یافته و در ترازنامه در قسمت دارایی‌ها به عنوان یک حساب کاهنده از همان دارای ثابت مربوط به خودش قرار داده می ‌شود.

مطالبات

جمع‌بندی

حساب‌های دریافتنی و برآورد مطالبات را با ذکر نکات مهم و تعاریفی مفید، شرح دادیم. امیدواریم با مطالعه این مطلب، پاسخ سوالاتتان در این زمینه را دریافت نموده باشید.

هم چنین در صورتی که قصد خرید نرم افزار حسابداری معبتری را دارید، می توانید با دانلود دموی رایگان نرم افزار حسابداری معین، به مدت یک ماه تمامی امکانات نرم افزار و عملکرد پشتیبانی را به صورت کاملا رایگان مورد ارزیابی قرار دهید و در صورت رضایت اقدام به پرداخت و خرید نرم افزار حسابداری مورد نظر خود کنید و از یک سال پشتیبانی رایگان نیز بهره مند شوید.

اگر نیاز به راهنمایی بیشتری در این زمینه دارید می توانید با همکاران پشتیبانی نرم افزار حسابداری معین در ارتباط باشید.

آشنایی با حساب درآمد و انواع درآمدهای عملیاتی و غیر عملیاتی

در این آموزش از مجموعه آموزش های شناخت جامع حسابها در حسابداری ، با حساب درآمدها و انواع عملیاتی و غیر عملیاتی و روش تشخیص و زمان شناسایی درآمدهای شرکتها آشنا خواهید شد.

آشنایی با حساب درآمد و انواع درآمدهای عملیاتی و غیر عملیاتی

آشنایی با حساب درآمد و انواع درآمدهای عملیاتی و غیر عملیاتی

آشنایی با حساب درآمد و انواع درآمدهای عملیاتی و غیر عملیاتی

در این آموزش از مجموعه آموزش های شناخت جامع حسابها در حسابداری ، با حساب درآمدها و انواع عملیاتی و غیر عملیاتی و روش تشخیص و زمان شناسایی درآمدهای شرکتها آشنا خواهید شد.

آشنایی با حساب درآمد و انواع درآمدهای عملیاتی و غیر عملیاتی

در این آموزش از مجموعه آموزش های شناخت جامع حسابها در حسابداری ، با حساب درآمدها و انواع عملیاتی و غیر عملیاتی و روش تشخیص و زمان شناسایی درآمدهای شرکتها آشنا خواهید شد.

حساب درآمد چیست و در سیستم حسابداری کی شناسایی می شود؟

به مبالغی که از ارائه خدمات و فروش کالا عاید موسسه می شود درآمد گفته می شود در صورتی که این درآمد به صورت نقدی عاید موسسه شود باعث افزایش در حساب وجوه نقد خواهد شد و در صورتی که تعهد گردد که بعدا به موسسه پرداخت شود، موجب افزایش حسابهای دریافتی و یا اسناد دریافتنی می گردد (فروش یا ارائه خدمات نسیه).

باید دقت داشت که هرگونه افزایش درحساب وجوه نقد و کاهش در حسابهای دریافتنی و یا اسناد دریافتنی خواهد شد و دریافت وام باعث افزایش حساب وجوه نقد و نیز افزایش بدهی ها می شود.

باید به این نکته توجه داشت که گاهی افزایش در حساب وجوه نقد و نیز حساب سرمایه به دلیل سرمایه گذاری های مجدد مالک و یا مالکان موسسه است واین مورد کاملا متفاوت از درآمد است؛ بنابراین بهترین تعریف برای درآمد به این صورت خواهد بود:

نکته: درآمد هر دوره باید مربوط به ارائه خدمات و یا فروش کالا در همان دوره باشد و اگر مبلغی بابت خدماتی که در آینده انجام خواهد شد و یا کالایی که در آینده تحویل خواهد گردید، دریافت گردد، درآمد آن دوره به حساب نمی آید و به حساب پیش دریافت درآمد ثبت می گردد.

درآمد در شرکت ها به صورت ارائه خدمات، فروش محصولات و سایر درآمدها شامل سود سپرده بانکی، درآمد ناشی از فروش دارایی ها و . می باشند.

برای ثبت حساب درآمد، به دلیل آنکه افزایش این حساب باعث افزایش در انواع حساب‌های دریافتنی سرمایه می گردد، بنابراین در معادله حسابداری نیز باعث افزایش بستانکار می گردد و در نتیجه این حساب نیز همانند حساب سرمایه دارای ماهیت بستانکار است و بنابراین از قواعد حسابهای دارای ماهیت بستانکار تبعیت می کند:

افزایش حساب هزینه ها موجب بدهکار شدن آن و افزایش حساب درآمدها موجب بستانکار شدن آن می شود.

ﻧﻜﺘﻪ: به فعالیت های اصلی مولد در یک واحد تجاری، فعالیت های عملیاتی گفته می شود. مثال هایی از فعالیت های عملیاتی عبارتند از:

  • دریافت های نفدی حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات
  • دریافت های حاصل از امتیاز، حق الزحمه، کارمزد
  • پرداخ های نقدی به فروشندگان کالا و خدمات
  • پرداخت های نقدی به کارکنان واحد تجاری یا از جانب آنها
  • دریافت ها و پرداخت های نقدی یک شرکت بابت بیمه، خسارات، مستمریها و سایر پرداخت های بیمه ای و …
  • پرداخت های نقدی بابت مزایای پایان خدمت و هزینه سازماندهی مجدد

هزینه و درآمد عملیاتی چیست و چه تفاوتی با غیر عملیاتی دارند؟

هرگونه درآمدها یا هزینه‌ها ناشی از این فعالیت ها در دسته هزینه ها و درآمدهای عملیاتی طبقه بندی می گردد و در صورتی که هزینه و درآمد، ناشی از فعالیت های غیر اصلی شرکت باشد، درآمد یا هزینه های غیر عملیاتی خوانده می شوند.

ماهیت حسابها در حسابداری

ماهیت حسابها در حسابداری

در این مطلب به بررسی کلی ماهیت حسابها پرداخته ایم. و به سوالات شما درباره اینکه “ماهیت حسابها چیست؟” و “انواع ماهیت حساب ها در حسابداری” وانواع حساب و ماهیت آنها” و … پاسخ داده‌ایم با ما همراه باشید.

ماهیت حسابها چیست؟

برای تعریف ماهیت حساب ابتدا باید چند مفهم پایه ای و در عین حال بسیار مهم حسابدرای را به شما یادآوری نماییم. همانطور که می دانید مهمترین فرمول حسابداری را مورد زیر می دانیم.
دارایی = بدهی + سرمایه
حال به حساب هایی که در قسمت راست این معادله قرار می گیرند مانند موجودی نقد و موجودی بانک، موجودی کالا، دارایی ثابت و بهای تمام شده، حساب با ماهیت بدهکار گفته می شود.
اما به حساب هایی مانند حساب های پرداختی، تسهیلات، سرمایه و درآمد و فروش که در سمت چپ معادله قرار دارد حساب با ماهیت بستانکار گفته می شود.
اگر در حساب هایی با ماهیت بدهکار افزایشی رخ دهد در ستون بدهکار ثبت می شود و در صورت کاهش در حساب های با ماهیت بدهکار در ستون بستانکار ثبت خواهد شد. در صورتی که حساب هایی با ماهیت بستانکار افزایش داشته باشد آن را در ستون بستانکار ثبت خواهد شد و در صورت کاهش حساب های با ماهیت بستانکار را در ستون بدهکار ثبت می نماییم.

انواع ماهیت حساب ها در حسابداری

ماهیت ها اصولا به دو دسته ماهیت بستانکار و بدهکار تقسیم می شود؛ اما به چهار حالت مختلف تقسیم می شود.

• ماهیت بدهکار

به حساب های مانند دارایی های جاری، دارایی های ثابت، هزینه ها و بهار تمام شده کالا حساب هایی با ماهیت بدهکار گفته می شود. در واقع آنچه شرکت به عنوان دارایی کسب کرده و یا در گذشته خریداری نموده اند همگی ماهیت بدهکار دارند. حساب هایی که باعث کاهش دارایی های شرکت می شود ماهیت بدهکار دارند.

• ماهیت بستانکار

اما حساب هایی مانند بدهی های جاری، بدهی های بلند مدت، سرمایه و درآمد حساب هایی با ماهیت بستانکار می دانیم. به صورت کلی هر حسابی که باعث افزایش دارایی های شرکت شود مانند حساب های درآمد ماهیت بستانکار دارند.

انواع حساب و ماهیت آنها

ماهیت حسابها در حسابداری به چند دسته تقسیم می شود. در ادامه شما را بیشتر با انواع حساب ها و ماهیت آنها آشنا می کنیم.

• ماهیت حساب فروش

در شرکت های بازرگانی هر کالایی که فروش می رود، درآمدی کسب می شود. این درآمد حاصل از فروش کالا در حساب فروش یا فروش کالا درج می شود. اما حساب فروش چه نوع حسابی به شمار می آید؟ به معادل قیمت فروش کالاهایی که در طول دوره مالی به صورت نقد و نسیه به فروش رسیده اند حساب فروش گفته می شود. حساب فروش ماهیت بستانکار دارد و با ثبت یک سند بستانکار افزایش یافته و با ثبت بدهکار کاهش می یابد.

• ماهیت پیش پرداخت

اگر قبل از اینکه هزینه ای اتفاق بی افتد وجه کل هزینه به صورت یک جا پرداخت شود، این وجه در حسابی به نام حساب پیش پرداخت ثبت می شود. برای مثال می توان به اجاره 6 ماه آینده اشاره داشت. این هزینه در حساب پیش پرداخت ثبت می شود و در زمانی که 6 ماه به اتمام رسید، وجه از این حساب خارج می شود و به عنوان هزینه ثبت می شود. پس می توان گفت که حساب پیش پرداخت ماهیت بدهکار دارد. این نوع حساب به عنوان دارایی های جاری شناخته شده و یک حساب دائمی است.

• ماهیت درآمد

درآمدی که از راه فروش کالا و یا ارائه خدمات به دست می آید باعث افزایش سرمایه شرکت می شود. حساب درآمد ماهیت بستانکار دارد و به ثبت بستانکار افزایش خواهد یافت.

• ماهیت خرید

با خرید یک کالا در شرکت های بازرگانی و یا خرید هر کالایی در دیگر انواع شرکت در یک دوره مالی چه به صورت نقد انجام شود و چه به صورت نسیه در حساب خرید ثبت می شود. به عبارتی می توان گفت با خرید کالا یک سند بدهکار ثبت می شود. حساب خرید ماهیت بدهکار دارد و با هر ثبت بدهکار افزایش و با ثبت بستانکار کاهش می یابد.

• ماهیت حساب های دریافتی

مطالبات واحد تجاری شرکت اعم از فروش کالا، پرداخت مساعده، پرداخت وام و … حساب های دریافتی را نشان می دهند. حساب های دریافتی جزء دارایی ها به حساب می آید و از آنجایی که دارایی های شرکت ماهیت بدهکار دارند، حساب دریافتی نیز ماهیت بدهکار به خود می گیرد.

• حساب هایی با ماهیت دو گانه

این نوع حساب را می توان در سمت راست و یا چپ معادله حسابداری قرار داد و مانده را در پایان سال می تواند بدهکار و یا بستانکار باشد.

• حساب های فاقد ماهیت

این نوع حساب جنبه تعهدی دارد و تغییر در آنها به عنوان رویداد مالی به شمار نمی آید.

نحوه تشخیص ماهیت حسابها

برای شناخت ماهیت یک حساب در ابتدا باید به این نتیجه رسید که این حساب گیرنده ارزش است و یا ارزش دهنده است. اگر حسابی به شرکت ارزشی اضافه نمود این حساب ماهیت بستانکار خواهد داشت. اما اگر حسابی از ارزش شرکت چیزی کاست آن حساب ماهیت بدهکار دارد.
همانطور که می دانید حساب هایی که مانده آنها بدهکار شود ماهیت بدهکار دارند. افزایش در مقدار این حساب ها در سمت بدهکار و کاهش آن در بستانکار قرار داده می شود. اما اگر مانده حساب بستانکار شود باید افزایش آن در سمت بستانکار و کاهش آن در سمت بدهکار ثبت شده و ماهیت بستانکار دارند.

انواع حساب در حسابداری

تا اینجا به ماهیت حساب ها اشاره داشتیم اما بد نیست بدانید که انواع حساب در حسابداری به چه شکل تقسیم بندی می شوند.

• حساب های موقت

حساب هایی که به شکل سود و زیان مشخص می شوند حساب های موقت هستند. چرا که در انتها مانده این حساب ها یا به صورت سود و یا به صورت زیان بسته خواهند شد. این حساب ها شامل درآمد فروش، خرید، هزینه های مستقیم خرید، برگشت از فروش، برگشت از خرید، تخفیفات انواع حساب‌های دریافتنی نقدی خرید و فروش، کلیه هزینه ها و … می شود.

• حساب های دائمی

حساب هایی که به یک دوره مالی مربوط نمی شود و در انتهای هر دوره مالی به دوره مالی بعد منتقل می شود را حساب های دائمی یا ترازنامه می نامیم. حساب های موجودی نقد و بانک، حساب های دریافتنی/پرداختنی، موجودی مواد و کالا، پیش دریافت ها، پیش پرداخت ها و … همگی شامل حساب های دائمی هستند.

• حساب های مخلوط

مشخصا این حساب ها ترکیبی از حساب های دائمی و حساب های موقت هستند. در پایان سال مالی آن قسمت از حساب های موقت با استفاده ازتعدیلات باید به عنوان در آمد و یا هزینه شناسایی شده و بسته شوند. بقیه حساب های دائمی نیز به ترازنامه انتهای دوره منتقل می شوند.

شرکت حسابداری آگاه حساب کاردان این امکان را فراهم آورده است که شما بتوانید برای کسب اطلاعات کامل در زمینه های مختلف حسابداری مشاوره تلفنی، آنلاین و حتی حضوری دریافت نمایید. این شرکت به عنوان نمایند رسمی فروش نرم افزار حسابداری سپیدار آماده فروش این نرم افزار و همچنین پشتیبانی از آن را دارد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.