محاسبۀ سود و زیان


سود هر سهم و سود تقسیمی هر سهم / EPS & DPS

سود هر سهم (EPS) یکی از آماره های مالی بسیار مهم است که مورد توجه سرمایه گذاران و تحلیل گران مالی می باشد. EPS از تقسیم سود پس از کسر مالیات شرکت، بر تعداد کل سهام، محاسبه می شود. که نشان دهنده سودی است که شرکت در یک دوره مشخص به ازای یک سهم عادی بدست آورده است (نوو، 1385). اولین جزء محاسبه ی EPS درآمد (درآمد اختصاصی سهامداران عمومی) است. در واقع درآمد سهامداران عمومی، باقی مانده سود، پس از توزیع سهم کارفرمایان، عرضه کنندگان، ارائه دهندگان خدمات، صاحبان سهام ممتاز و بستانکاران می باشد. دومین جزء EPS تعداد سهم منتشر شده در بازار توسط شرکت است. لازم به ذکر است، تعداد سهام موجود بازار را به عنوان جزئی از EPS شرکت تلقی می شود تا بتوان میزان مطالبات سهامداران عمومی را نسبت به درآمد در هر واحد اندازه گیری نمود به عبارت دیگر EPS مقدار سودی است که به محاسبۀ سود و زیان هر سهم اختصاص می یابد با محاسبه سطح درآمد شرکت از این روش می توان به میزان درآمدی که هر فرد کسب می کند، دست یافت. با اینکه اجزای EPS ظاهرا ساده به نظر می رسد اما در واقعیت این طور نیست و این عناصر کاملا پیچیده اند. به عنوان مثال، تخمین تعداد سهام در بازار کاری ساده نیست چرا که به مرور زمان تعداد سهام دایما در حال تغییر یا جابه جایی است به طوری که انتشار سهام یا بازخرید سهام توسط شرکتها، تعداد سهام موجود در بازار را تغییر می دهد و با عرضه مقدار زیادی سهام توسط یک شرکت در انتهای یک دوره مالی، تعداد متوسط سهام در انتهای دوره بسیار بیشتر از اوایل دوره خواهد بود که به این ترتیب در محاسبه EPS مشکل ایجاد می کند.

اهمیت EPS و کاربردهای آن
سود منبع اصلی تأمین جریان نقد و زایش ثروت است. تعیین سطح سود که برای مقاصد تجزیه و تحلیل مالی مربوط باشد یک فرآیند تحلیلی پیچیده می باشد. با توجه به تفاوت ارقام سود شرکتهای مختلف و نیز تغییر ارقام سود یک شرکت در طی دوره های زمانی مختلف، مقایسه پذیری این ارقام تا حدودی مشکل می باشد. یکی از روش های استاندارد نمودن رقم سود ، تبدیل آن به یک مبلغ سود هر سهم می باشد. این اهمیت و حساسیت EPS باعث شده است که اولاً محاسبه و گزارش EPS واقعی و پیش بینی طبق قوانین بازار سرمایه بسیاری از کشورها الزامی گردد، ثانیاً مراجع تدوین استاندارد های حسابداری نیز الزامات معینی را جهت نحوه محاسبه و افشاء آن وضع نمایند تا سودمندی EPS را از طریق افزایش قابلیت مقایسه (بین شرکتها و طی دوره های مختلف) و کاهش صلاحدید مدیریت ارتقاء دهند.
براساس تحقیقات تجربی انجام شده در سایر کشورها، EPS استفاده های زیر را دارد :

  1. ارزیابی، تعیین و قضاوت در خصوص قیمت سهام. تحلیل گران مالی با ضرب EPS در رقم P/E درخصوص پایین یا بالا بودن قیمت سهام قضاوت می کنند. این دو رقم به طور گسترده در تصمیمات سرمایه گذاری استفاده می شود و حتی بورس اوراق بهادار نیز بر همین مبنا در خصوص معقول بودن قیمت، قضاوت می کند. به دلیل اهمیت EPS، ضروری است رویکردی یکنواخت برای محاسبه آن وجود داشته باشد.
  2. پیش بینی EPS های آینده و نرخ رشد آن بر قیمت سهام تأثیر دارد. سهامداران و تحلیل گران، EPS های گزارش شده را برای بر آورد EPS های آینده و برآورد نرخ رشد آتی به کار می برند و در واقع توان زایش ثروت شرکت را ارزیابی می کنند.
  3. ارزیابی پوشش سود نقدی و توانایی پرداخت سود سهام. یکی از معیارهای قضاوت درخصوص توان پرداخت سود سهام در زمان حال و آینده، مبلغ EPS می باشد. اگر چه سایر ملاحظات مالی و سرمایه گذاری، در تعیین خط مشی تقسیم سود مؤثر است ولی مسلم است که بدون وجود سود، امکان پرداخت سود سهام نمی باشد.
  4. قضاوت درخصوص وضعیت شرکت و عملکرد مدیریت و نیز ترسیم تصویری از آینده. رقم EPS محاسبۀ سود و زیان نسبت به بازدهی نقدی (سود سهام) مبنای قابل قبول تری برای مقایسه عملکرد شرکت و مدیریت می باشد. اگر چه جریان های نقدی عامل مهم در ارزیابی ارزش شرکت است ولی اعتقاد بر این است که EPS معیار بهتری برای مقایسه عملکرد شرکت طی سالهای مختلف و نیز با رقبا می باشد.
  5. برآورد قدرت سودآوری و ارزیابی سطح و روند سود. بهترین برآورد ممکن از متوسط سود یک شرکت که انتظار حفظ و یا تکرار آن با درجه ای از نظم در یک محدوده زمانی آتی می رود را قدرت سودآوری می گویند. بیشتر مدلهای ارزیابی به نحوی قدرت سودآوری را از طریق یک عامل یا ضریب که هزینه سرمایه و نیز ریسک و بازده های مورد انتظار آتی را در بر می گیرد، سرمایه ای می کنند. EPS در صورتی برای ارزیابی قدرت سودآوری مناسب است که با تأکید بر اقلام مستمر سود و زیان محاسبه شده باشد. تحلیل گران بر شناسایی اجزائی از جریان درآمد و هزینه تمرکز می کنند که با ثبات و قابل پیش بینی باشند.
  6. نسبت P/E یا قیمت به سود یکی از خلاصه های مهم مالی است که براساس سود هر سهم محاسبه می شود و دوره مورد انتظار برگشت سرمایه گذاری را نشان می دهد و معکوس آن را نیز نرخ بازده مورد توقع حسابداری را نشان می دهد .

محدودیت های EPS
تأکید شده است که کاربران اطلاعات مالی صرفا بر یک رقم، EPS، تمرکز ننموده و از سایر اطلاعات نیز در مدل های تصمیم گیریشان استفاده نمایند. با این وجود حتی در استفاده از EPS به همراه سایر اطلاعات نیز باید به محدودیت هایی که در اندازه گیری آن وجود دارد، توجه شود. محدودیت های EPS به شرح زیر است:

  1. EPS مبتنی بر سود تاریخی است. مدیریت ممکن است در گذشته تصمیماتی گرفته باشد که سود جاری را افزایش دهد، ولی در آینده رشد سود کاهش یابد. بنابراین رشد EPS نمی تواند پیش بینی کننده قابل اتکایی برای نرخ رشد آتی باشد. به عبارت دیگر به کیفیت سود نیز باید توجه شود.
  2. EPS بدون توجه به تورم محاسبه می شود. نرخ رشد واقعی EPSممکن است متفاوت از نرخ رشد اسمی آن باشد.
  3. EPS متأثر از انتخاب روش های حسابداری و زمانبندی معاملات توسط مدیریت است و این امر بر مقایسه بین شرکتها تأثیر می گذارد.
  4. با توجه به این که تغییر پذیری سود، نشانه ای از ریسک شرکت می باشد و باعث نوسان قیمت بازار سهام می گردد، مدیران تمایل به هموارسازی سود از طریق انتخاب روش های حسابداری و زمانبندی معاملات دارند. بنابراین EPS ممکن است متأثر از صلاحدید مدیران باشد.
  5. EPS متأثر از ساختار سرمایه است. مثلاً تغییرات در تعداد سهام ناشی از صدور سهام جایزه (سود سهمی) بر مبلغ EPS دوره های جاری و گذشته تأثیر می گذارد و این مسئله مقایسه بین شرکتها را مشکل می نماید.

انواع EPS
برای یک شرکت بیش از یک نوع EPS وجود دارد که انواع مختلف آن با توجه به تغییر در روش تخمین تعداد سهام موجود در بازار، تغییر خواهد کرد. نوع اول EPS تحت تأثیر تغییرات بالقوه تعداد سهام موجود و حق تقدم و اختیار خرید و فروش در بازار قرار نمی گیرد و نوع دیگر آن که تحت تاثیر تغییرات تعداد سهام شرکت های بازار (سهم های منتشر شده جدید توسط شرکتها ) و حق تقدم و اختیار خرید و فروش قرارمی گیرد. البته این موضوع در مورد بازار ایران صدق نمی کند. در بازار فقط یک نوع EPS وجود دارد و از آنجا که بر حسب مقدار سرمایه ثبت شده در زمان تشکیل مجمع سالانه، محاسبه می شود، مگر اینکه حق تقدم ها به صورت سرمایه افزودنی قبل از تشکیل مجمع به سرمایه شرکت افزده شود که در این صورت میتوآن از آن بهره گرفت. براساس اصول و قوانین پذیرفته شده در آمریکا، شرکت های آمریکائی باید هر دونوع EPS را درصورت های مالی خود داشته باشند: چرا که EPS دراین کشور هر سه ماه یک بار اعلام خواهد شد و در مواردی که شرکت سود ده نیست، ازاین قاعده مستثنی می شود، چرا که با محاسبه تعداد سهم های جدید اضافه شده در بازار ( که از حق تقدم ها و اختیارها ناشی می شوند) مقدار زیان کوچک تر از حد واقعی آن نشان داده می شود و دومین مشکلی که در محاسبه تعداد سهام موجود در بازار برای محاسبه EPS وجود دارد این است که در ترازنامه شرکتها در بخش اوراق بهادار، هیچ گاه از میانگین تعداد سهم های موجود در بازار استفاده نمی شود بلکه تعداد سهامی را که در همان روز بستن ترازنامه، در دست صاحبان سهام است استفاده می کنند. همچنین این تعداد شامل اوراق تبدیلی نیز نمی شود چرا که EPS را کاهش می دهد بنابراین سرمایه گذاران باید در هنگام محاسبه EPS هر دوی این موارد را در نظر بگیرند. EPS به عنوان درآمد هر سهم، میزان سودآوری شرکت را نشان می دهد چرا که در هر شرکت درآمد هر سهم را به کل سهام شرکت تعمیم می دهند و براساس آن تصمیم می گیرند.

تعدیل EPS چیست؟
مدیران شرکت در ابتدای سال مالی با توجه به چشم انداز فعالیتهای شرکت EPS معینی را پیش بینی و اعلام می کنند. اما در طی سال با توجه به روند فعالیت ممکن است تغییر در اصلاح در EPS اعلام شده ضروری به نظر رسد، لذا براساس عملکرد شرکت EPS جدیدی اعلام می کنند که به آن تعدیل EPS گفته می شود.

DPS یا سود تقسیمی هر سهم 2

هر سال شرکتها بخشی از سود خالص را مطابق قانون و بخشی را براساس نیاز شرکت نزد خود نگهداری می کنند و مابقی را بین سهامداران تقسیم می نمایند. به مقدار سودی که شرکت تقسیم می کند و به طور نقدی به دست سهامدار می رسد DPS یا سود تقسیمی گفته می شود به عبارت دیگر DPS بخشی از سود پس از کسر مالیات به ازاء هر سهم 3 است که توسط شرکت پرداخت می گردد. سود پرداختی هر سهم از تقسیم کل سود پرداختی ( مصوب مجمع عادی سالانه ) بر تعداد سهام شرکت به دست می آید. چون DPS سود بخشی از EPS می باشد که سهامداران در مورد تقسیم آن نظر می دهند معمولا" کمتراز EPS می باشد . البته چنانچه تمام سود تقسیم شود EPS و DPS برابر می باشد در بعضی موارد خاص نیز DPS بیشتر از EPS است که این مبلغ اضافی معمولا" از محل سود انباشته سالهای قبل تامین می شود . البته این وضعیت اکثرا" نشان دهنده بی برنامه بودن شرکت می باشد چون سود انباشته همان سود سالهای گذشته است که توزیع نشده است و معمولا" جهت انجام برنامه ای خاص در شرکت باقی مانده است و توزیع آن در سالهای بعد محاسبۀ سود و زیان نشانه خوبی نیست. باشروع فصل مجامع شرکتهای بورس موضوع تقسیم سود (DPS) ذهن تمامی سهامداران شرکت های بورسی را به خود جلب کرده به خصوص سهامداران حقیقی که ازاین راه امرار معاش می کنند.

اینکه چه میزان از سود تحقق یافته هر سهم به صورت نقدی توزیع شود و چه میزان در شرکت باقی بماند محاسبۀ سود و زیان تصمیمی است که در مجمع عادی سالیانه توسط هیات مدیره به مجمع پیشنهاد داده می شود و سپس به تصویب سهامداران می رسد. براساس قانون تجارت در صورت تصویب در مجمع عمومی عادی سالانه تقسیم سود تصویب شده، حداکثر ظرف 8 ماه ازتاریخ تصویب به سهامداران می بایست پرداخت گردد. البته سود پرداختی یاDPS تنها به سهامدارانی پرداخت می گردد که درتاریخ برگزاری مجمع مالک آن میزان سهم باشند.

صورت سود و زیان چیست؟

صورت سود و زیان یکی از صورتهای مالی اصلی شرکت است که سود و زیان را در مدت زمان مشخص نشان می‌دهد. سود یا زیان با در نظر گرفتن کلیه درآمدها و کسر تمام هزینه‌ها از فعالیتهای عملیاتی و غیرعملیاتی مشخص می‌شود.

صورت سود و زیان چیست؟

صورت سود و زیان یکی از چهار صورت مالی اساسی مورد استفاده در امور مالی شرکت‌ها و حسابداری است و هدف آن، گزارش خلاصه‌ای از درآمد، بهای تمام شده کالای فروش رفته، سود یا زیان ناخالص ، هزینه‌های فروش و اداری ، سایر درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی، مالیات پرداخت شده و سود یا زیان خالص در طول دوره یک سال ، سه ماه یا هر دوره دیگر است.

صورت سود و زیان

اجزای تشکیل دهنده صورت سود و زیان

اجزای صورت سود و زیان ممکن است در شرکت‌های مختلف تفاوت‌های جزئی باهم داشته باشند، زیرا هزینه‌ها و درآمدها بستگی به نوع عملیات دارند. با این حال، چند آیتم اصلی وجود دارد که معمولاً در هر صورت سود و زیان دیده می‌شود.

متداول ترین اقلام صورت سود و زیان عبارتند از:

فروش یا درآمد خالص

فروش یا درآمد خالص عبارت از درآمدی است که از فعالیت‌های اصلی و مستمر واحد تجاری حاصل می‌گردد و در خط اول صورت سود و زیان نشان داده می‌شود.محاسبۀ سود و زیان

بهای تمام شده کالای فروش رفته

بهای تمام شده کالای فروش رفته شامل تمام هزینه‌هایی است که یک واحد تجاری برای تولید محصول یا خدمت فروش رفته، انجام می‌دهد. این هزینه‌ها می‌تواند شامل دستمزد مستقیم ، مواد مستقیم و سربار ساخت (مانند استهلاک) باشد.

سود یا زیان ناخالص

سود یا زیان ناخالص با کسر بهای تمام شده کالای فروش رفته (یا هزینه فروش) از درآمد محاسبه می‌شود.

هزینه‏‌های فروش، اداری و عمومی

این هزینه‌ها شامل بخش فروش ، عمومی و اداری است که شامل تمام هزینه‌های غیر مستقیم مرتبط با اداره‌ی شرکت است. این هزینه‌ها شامل هزینه حقوق و دستمزد قسمت اداری و فروش ، هزینه اجاره محل به جز کارخانه، هزینه تبلیغات و بازاریابی، هزینه حسابرسی و حسابداری، هزینه مشاوره و سایر هزینه‌ها می‌شود.

خالص سایر درآمدها و هزینه‌های عملیاتی

درآمدها و هزینه‌های که مربوط به عملیات شرکت است ولی مربوط به فعالیت اصلی آن نمی باشد در این قسمت گزارش می‌شوند. این درآمدها و هزینه‌ها مانند فروش ضایعات، سود و زیان تسعیر ارز، زیان کاهش ارزش موجودی کالا است.

سود یا زیان عملیاتی

سود یا زیان عملیاتی نشان دهنده سود یا زیانی است که از عملیات اصلی شرکت بدست می‌آید. به عبارت دیگر ، این سود یا زیان قبل از کسر هرگونه درآمد و هزینه غیرعملیاتی و مالیات محاسبه می‌شود.

هزینه‏‌های مالی

هزینه‌های مالی مانند هزینه بهره وام‌های دریافتی از بانکها و اشخاص، هزینه اوراق مشارکت می‌باشد.

سایر درآمدها و هزینه‌های غیر عملیاتی

سایر درآمدها و هزینه غیر عملیاتی شامل درآمدها و هزینه‌هایی است که مربوط به فعالیت واحد تجاری نمی باشند، مانند سود (زیان) ناشی از فروش دارایی‌های ثابت، سود حاصل از فروش مواد اولیه، سود ناشی از فروش سرمایه گذاری‌ها ، سود حاصل از سایر اوراق بهادار و سپرده‌های سرمایه گذاری بانکی.

سود یا زیان عملیاتی قبل از مالیات

در این قسمت سود یا زیان عملیاتی واحد قبل از کسر مالیات نمایش داده می‌شود.

مالیات بر درآمد

در این قسمت مالیات کسر شده از سود واحد تجاری نمایش داده می‌شود که طبق فعالیت واحد تجاری و قوانین مالیاتی، مالیات کسر شده متغیر است.

سود یا زیان خالص

در این قسمت مالیات بر درآمد از سود خالص کسر شده و سود و زیان خالص نمایش داده می‌شود و این سود قابل تقسیم بین سهامداران می‌باشد.

جلسه هفتم- بررسی صورت سود و زیان و نحوه محاسبه سود هر سهم

جلسه هفتم آکادمی انیگما

سعید خانی‌نژاد، کارشناس بورس، در هفتمین جلسه‌‌ی دوره‌ تحلیل بنیادی آکادمی انیگما در ادامه جلسه ششم، آیتم‌های دیگر صورت سود و زیان را آموزش می‌دهد. در این جلسه با آیتم‌های هزینه‌های اداری، عمومی فروش و سایر درآمدها و هزینه‌های عملیاتی برای محاسبه سود عملیاتی و همچنین سایر درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی و هزینه‌های مالی و مالیات برای محاسبه سود خالص آشنا خواهید شد تا در نهایت سود هر سهم یک شرکت یا به عبارتی EPS شرکت را به دست آوریم.

سایر جلسه‌ها

جلسه دهم- آموزش تحلیل بنیادی با اکسل- قسمت2

سعید خانی‌نژاد، کارشناس بورس، در دهمین جلسه‌‌ی دوره‌ تحلیل بنیادی آکادمی انیگما آموزش خواهد داد که چگونه می‌توان با استفاده از اکسل و اطلاعات مالی گذشته موجود در صورت‌های مالی شرکت‌ها، میزان سودی را که در دوره‌های مالی آینده خواهند ساخت، پیش‌بینی کرد. در این جلسه خواهید آموخت چگونه.

جلسه نهم- آموزش تحلیل بنیادی با اکسل

سعید خانی‌نژاد، کارشناس بورس، در نهمین جلسه‌‌ی دوره‌ تحلیل بنیادی آکادمی انیگما به آموزش تحلیل بنیادی با استفاده از اکسل پرداخته است. در این جلسه خواهید آموخت با استفاده از اطلاعات مالی موجود شرکت‌ها در سایت کدال مدل‌ مالی مناسبی برای انجام تحلیل بنیادی ساخته و با استفاده از.

جلسه هشتم- تحلیل و بررسی صنعت متانول

بهنام علیزاده، کارشناس بورس، در هشتمین جلسه‌‌ی دوره‌ تحلیل بنیادی آکادمی انیگما به معرفی صنعت متانول پرداخته است. در این جلسه میزان تولید و مصرف متانول در دنیا، زنجیره ارزش متانول، تولیدکنندگان بزرگ داخلی و خارجی این محصول و مقایسه ظرفیت هر یک از آن‌ها و همچنین مزایای رقابتی.

روش محاسبه صورت سود و زیان به چه شکل است؟

روش محاسبه صورت سود و زیان به چه شکل است؟

میزان درآمدها، هزینه ها، و همچنین سود یا زیان انتهای دوره را که حاصل فعالیت های عملیاتی و غیرعملیاتی هستند را گزارش می کند.

صورت سود و زیان بر مبنای حسابداری تعهدی تهیه می شود. این یعنی اینکه درآمدها زمانی شناسایی می شوند که تحقق یافته باشند به عبارت دیگر زمانی که وجه نقد دریافت گردید درآمد هم شناسایی می شود. هزینه ها هم در این روش زمانی شناسایی می شوند که پرداخت شده باشند خواه برای هزینه های گذشته باشد و یا هزینه های آتی.

همچنین در صورت سود و زیان، سود سهام پرداخت شده به سهامداران عادی به عنوان هزینه و درآمد حاصل از صدور سهام به عنوان یک درآمد شناسایی نمی شوند. مبادلات بین موسسه و مالکانش به طور جداگانه در گزارش حقوق صاحبان سهام نمایش داده می شود.

صورت سود و زیان، به خوبی بیانگر میزان سود یک شرکت در پایان سال مالی است و شرکت ها موظف اند در پایان سال مالی، صورت و زیان خود را منتشر و از این طریق، میزان سودآوری خود را به سهامداران اطلاع دهند. در صورت سود و زیان، مواردی مانند میزان فروش شرکت ها، میزان هزینه های آن ها و سایر اطلاعات با اهمیت مربوط به عملکرد شرکت قابل مشاهده است.

سود و زیان

تهیه گزارش سود و زیان

گزارش سود و زیان به دو روش یک و دومرحله ای تهیه می شود.

در روش تک مرحله ای ابتدا کلیه درآمدها و در ادامه کلیه هزینه ها در زیر آن ها آورده می شود و در نهایت از تفاضل آن ها، سود یا زیان قبل از کسر مالیات نمایش داده می شود.
در روش دو مرحله ای، ابتدا درآمدهای عملیاتی و سپس هزینه های عملیاتی در زیر آن ها آورده می شود سپس از تفاضل این دو سود یا زیان ناویژه به دست می آید. در مرحله بعد درآمدهای غیرعملیاتی و هزینه های غیرعملیاتی آورده می شود که نتیجه تفاضل این مرحله و مرحله قبل به سود و زیان قبل از کسر مالیات می رسیم.

روش محاسبه صورت سود و زیان به چه شکل است؟

در محاسبه صورت سود و زیان ابتدا درآمدها محاسبه می شود و سپس هزینه ها از آن کسر می گردد.

⌈هزینه های دوره مالی – درآمد دوره مالی = سود دوره مالی⌉

در صورت فزونی درآمد به هزینه شرکت سود داشته است.


⌈درآمدهای دوره مالی – هزینه دوره مالی = زیان دوره مالی⌉


و در صورت فزونی هزینه به درآمد شرکت متحمل زیان شده است.

چند نوع سود داریم؟

منظور از عملکرد مالی، فعالیت هایی است محاسبۀ سود و زیان که به نوعی باعث تغییر در دارایی، بدهی ها و سرمایه گردد. همچنین صورت سود و زیان دارای 3 نوع سود است:

الف) سود ناخالص

سود ناخالص از کسر میزان فروش کالا از هزینه تمام شده کالا به دست می آید و معادله آن به شکل زیر است:

⌈سود ناخالص = هزینه تمام شده کالا – میزان فروش کالا⌉

ب) سود عملیاتی

سود عملیاتی یا سود قبل از کسر مالیات از کسر سود ناخالص از هزینه های عملیاتی و هزینه های استهلاک ساختمان و اثاثیه به دست می آید. معادله آن به صورت زیر است.


⌈سود عملیات= هزینه استهلاک – هزینه های عملیاتی – سود ناخالص⌉

ج) سود خالص

سود خالص از کسر مالیات از درآمدهای غیرعملیاتی (مواردی نظیر سود بانکی) بعلاوه هزینه های غیرعملیاتی کسر از سود عملیاتی به دست می آید.


⌈سود خالص = مالیات – درآمدهای غیرعملیاتی + هزینه های غیرعملیاتی – سود عملیاتی⌉

مهم ترین بخش صورت سود و زیان قسمت پایانی آن یعنی سود یا زیان ویژه است که نتیجه فعالیت یک شرکت را نشان می دهد و با مطالعه آن می توان فهمید که نتایج فعالیت کسب و کار سودآور بوده یا زیان ده.

اجزاء صورت سود و زیان چیست؟

اجزاء صورت سود و زیان چیست؟

صورت سود و زیان شامل عناصر اصلی زیر است:

1- درآمد یا میزان فروش

درآمد فروش بیانگر عایدی شرکت از فروش محصول یا خدمات است که در قسمت بالای صورت نوشته می شود. این مقدار ناخالص بوده و هزینه های مرتبط با تولید کالای فروخته شده یا ارائه خدمات در ان لحاظ نمی شود. در این بین برخی از شرکت ها نیز دارای درآمد چندگانه هستند که مجموع این درآمدها به کل درآمد اضافه می شود.

بیشتر بدانید: معرفی تمامی صورت های سود و زیان

درآمد حاصل از فعالیت اصلی موسسه در صورت سود و زیان نوشته می شود. سؤال اصلی اینجاست که درآمد اصلی و فرعی چیست؟ برای روشن شدن موضوع را با مثالی ادامه می دهیم؛ صاحب یک پمپ بنزین را فرض کنید، درآمد اصلی حاصل از فروش بنزین به دست می آید همچنین در کنار جایگاه بنزین یک مغازه نیز وجود دارد که درآمد حاصل از آن به عنوان درآمد فرعی ثبت می شود.

2- بهای تمام شده کالای فروش رفته یا هزینه های فروش

هزینه های فروش نشان دهنده هزینه کالاهای فروخته شده و یا خدمات ارائه شده در طول دوره حسابداری است. از این رو برای محاسبۀ سود و زیان یک موسسه خرده فروشی، هزینه فروش برابر خواهد بود با مجموع موجودی در آغاز دوره به اضافه خرید در طول دوره منهای موجودی انتهای دوره. بهای تمام شده کالای فروخته شده نشان دهنده هزینه های مستقیم مرتبط با تولید و فروش محصولات است.

همچنین اگر شرکت ارائه دهنده خدمات باشد، این بخش یه عنوان هزینه فروش ثبت می شود. این بخش از صورت حساب سود و زیان خروجی حسابداری صنعتی یک شرکت است. بهای تمام شده عمدتا شامل نیروی انسانی، مواد اولیه، سربار تولید و سایر هزینه های دیگر مانند استهلاک است.در صورتی که موسسه تولیدکننده محصولی باشد هزینه های فروش علاوه بر موارد بالا شامل هزینه های محتمل شده برای تولید محصول که در طول دوره است. هزینه های تولید مانند: دستمزد مستقیم یا کار مستقیم، مصرف مواد مستقیم، استهلاک کارخانه و ماشین آلات، سربار ساخت و …

3- سایر درآمدها

سایر درآمدها شامل درآمدی می شود که از فعالیت اصلی موسسه به دست نمی آید به عبارت دیگر فعالیت فرعی موسسه است. به طور مثال درآمد مغازه کنار جایگاه پمپ بنزین فروشی.

نکته: درآمد حاصل از سود سپرده موسسه در بانک و یا درآمد حاصل از فروش ارزهای خارجی جزو درآمد فرعی موسسه است.

4- هزینه های توزیع و فروش

هزینه های توزیع و فروش شامل هزینه های محتمل شده برای ارائه کالا از محل موسسه به مشتریان است مانند: هزینه بازاریابی و نقل و انتقال محصول.اکثر کسب و کارها هزینه هایی مربوط به فروش کالاها یا ارائه خدمات دارند. این هزینه ها عمدتا شامل بازاریابی، تبلیغات و ترویج مصرف است که با یکدیگر گروه بندی می شوند زیرا تمامی آن ها هزینه های مشابه صرف شده جهت افزایش فروش است.

5- هزینه های اداری

هزینه های اداری به طور کلی از هزینه هایی است که به طور مستقیم در تولید و عرضه کالا و خدمات ارائه شده توسط موسسه نیست. مانند هزینه های مربوط به مدیریت و پشتیبانی. هزینه های عمومی و اداری عمدتا شامل هزینه های بخش فروش، خدمات عمومی و بخش اداری است. این محاسبۀ سود و زیان بخش از هزینه ها دربرگیرنده تمام هزینه های غیرمستقیم دیگر مرتبط با اداره کسب و کار است. اصلی ترین بخش های آن شامل حقوق و دستمزد کارکنان غیر تولیدی، هزینه های جاری اعم از بیمه و هزینه های ماموریت و… است. هزینه استهلاک نیز گاهی در این بخش لحاظ می شود اما بسته به تصمیمات شرکت متفاوت است.

سود و زیان

نمونه هایی از هزینه های اداری عبارت اند از:

  • هزینه حقوق و دستمزد مدیریت اجرایی
  • هزینه های حقوقی و حرفه ای
  • استهلاک ساختمان اداری
  • اجاره بهای دفاتر مورداستفاده برای مدیریت
  • هزینه بخش های مالی، بخش منابع انسانی و بخش مدیریت ​

6- سایر هزینه ها

شامل هزینه هایی است که در دسته هزینه ها آورده نمی شود.کسب و کارها غالباً هزینه های دیگری دارند که مختص صنعت آن ها است. هزینه های دیگر ممکن است شامل مواردی از قبیل توسعه فناوری، تحقیق و توسعه (R&D)، غرامت مبتنی بر سهام یا Stock-Based Compensation که بطور خلاصه با SBC نمایش داده می شود. هزینه های اختلال در ارزش، سود و زیان ناشی از فروش سرمایه گذاری ها و بسیاری از هزینه های دیگر باشد که خاص یک صنعت یا شرکت است.

7- هزینه های مالی

هزینه های مالی معمولاً از بهره وام های دریافتی و بهره اوراق قرضه تشکیل می شوند.

8- مالیات بر درآمد

هزینه مالیات بردرآمد شناسایی شده در طول دوره به طور کلی از سه عنصر زیر تشکیل شده است:

  • مالیات برآوردی دوره فعلی
  • مالیات دوره قبل
  • هزینه مالیات معوق ​

9- هزینه استهلاک

استهلاک بیانگر هزینه های غیر نقدی است که توسط حسابداران ایجاد گردیده است. دلیل استفاده از این نوع از هرینه که عملا به صورت نقدی پرداخت نمی شود بحث مالیات است. با کسر این هزینه از سود خالص می توان مالیات پرداختی شرکت را کاهش داد. این هزینه توسط روش های استاندارد ارائه شده و بر اساس قانون مالیات های مستقیم و غیر مستقیم محاسبه می گردد. دارایی های بلند مدت یک شرکت همچون تجهیزات، ساختمان ها، وسایل نقلیه و … ممکن است در طول زمان دچار کاهش ارزش شده و هزینه استهلاک به آن تعلق گیرد.

هدف استفاده از صورت سود و زیان چیست؟

اقلام بااهمیت صورت سود و زیان شامل درآمدها و هزینه است. صورت سود و زیان اندازه گیری عملکرد یک نهاد در طول دوره حسابداری را فراهم می نماید. عملکرد یک نهاد را در صورت سود و زیان می توان در شرایط زیر ارزیابی نمود به عبارت دیگر کاربرد صورت سود و زیان در موارد زیر است:

  • تغییر در درآمد فروش در دوره در مقایسه با رشد صنعت
  • تغییر در حاشیه سود ناخالص، عامل حاشیه سود خالص و ناخالص در طول دوره
  • افزایش یا کاهش در سود خالص، سود عملیاتی و سود ناخالص در دوره
  • مقایسه سودآوری واحد تجاری با دیگر سازمان های فعال در صنایع و یا بخش مشابه

موجودی کالا در صورت سود و زیان

موجودی کالا در مؤسسات بازرگانی قسمت عمده و قابل توجه دارایی های موسسه را تشکیل می دهد. موجودی کالا هم در ترازنامه به عنوان دارایی و هم در سود و زیان به عنوان بهای تمام شده کالای فروش رفته محاسبه می گردد به همین دلیل از اهمیت بالایی برخوردار است.

صورت سود و زیان جامع

صورت سود و زیان جامع یکی از صورت های مالی مهم است که تمامی درآمدها و هزینه های شناسایی شده را به تفکیک اجزای تشکیل دهند آن ها نمایش محاسبۀ سود و زیان می دهد. این درآمد و هزینه ها قابل انتساب به صاحبان سرمایه هستند. هدف آن ارائه کلیه درآمدها و هزینه های شناسایی شده در یک دوره مالی است و تمرکز اصلی آن بر هزینه های عملیاتی است. در اینجا صورت سود و زیان دربرگیرنده کلیه درآمدها و هزینه های شناسایی شده طی دوره ازجمله درآمدها و هزینه های تحقق نیافته است.اما اگر اجزای صورت سود و زیان جامع محدود به سود یا زیان خالص دوره و تعدیلات سنواتی باشد، ارائـه صورت سود و زیان جامع ضرورتی ندارد. در این موارد باید یادداشتی ذیل صورت سود و زیان دوره، مبنی بر عدم لزوم ارائـه صورت سود و زیان جامع الصاق شود.

از آنجا که صورت سود و زیان جامع دربرگیرنده کلیه درآمدها و هزینه های شناسایی شده، اعم از تحقق یافته و تحقق نیافته است، سود یا زیان خالص دوره مالی به عنوان اولین قلم در صورت سود و زیان جامع انعکاس می یابد. این بدان معنی است که صورت سود و زیان دوره، یکی از اقلام صورت سود و زیان جامع را به تفصیل نشان می دهد و سایر درآمدها و هزینه های شناسایی شده، به طور جداگانه در صورت سود و زیان جامع انعکاس می یابد. سایر درآمدها و هزینه های شناسایی شده شامل موارد زیر است :

الف. درآمدها و هزینه های تحقق نیافته ناشی از تغییرات ارزش دارایی ها و بدهی هایی که اساساً به منظور قادر ساختن واحد تجاری به انجام عملیات به نحو مستمر نگهداری می شـود و به موجب استانداردهای حسابداری مربوط مستقیماً به حقـوق صاحبـان سرمایـه منظـور می شود (از قبیل درآمدهـا و هزینه های ناشی از تجـدیـد ارزیابی دارایی های ثابت مشهود).

ب. درآمدها و هزینه هایی که طبق استانداردهای حسابداری به استناد قوانین آمره مستقیماً در حقوق صاحبان سرمایه منظور می شود (از قبیل مابه التفاوت های حاصل از تسعیر دارایی ها و بدهی های ارزی موضوع ماده 136 قانون محاسبات عمومی ).

موارد مندرج در ردیفهای الف و ب، سود یا زیان جامع سال را تشکیل می دهد. تعدیلات سنواتی (مشتمل بر آثار انباشته تغییر در رویه های حسابداری و اصلاح اشتباه ) حسب مورد از سود یا زیان جامع سال کسر یا به آن اضافه می شود تا سود یا زیان جامع شناسایی شده در فاصله تاریخ صورت های مالی دوره قبل و پایان دوره مالی جاری به دست آید.

تفاوت ترازنامه و صورت سود و زیان

ترازنامه تصویری لحظه ای از عملکرد کسب و کار ارائه می کند به این معنی که وضعیت مالی یک بنگاه اقتصادی را در یک لحظه مشخص می کند و فقط در همان تاریخ نشان می دهد. در ترازنامه ستونی با نام تاریخ وجود دارد که نشان دهنده تاریخ وقوع یک رویداد مشخص است. اما صورت سود و زیان وضعیت مالی بنگاه اقتصادی را در یک بازه زمانی یا دوره مالی نشان می دهد. در واقع صورت سود و زیان تمام وقایع منتهی به دوره مالی را گزارش می کند.

پیشنهاد ویژه

شما هم می توانید جزء تیم تولید محتوای انبار آنلاین باشید و کسب درآمد محاسبۀ سود و زیان کنید.

درج قیمت خرید در ووکامرس و محاسبه سود و زیان فروشگاه

مهدی خاکسار - متخصص وردپرس

اگر صاحب فروشگاه اینترنتی ساخته شده با ووکامرس هستید و حالا قصد دارید که میزان سود یا زیان حاصل از فروش محصولاتتون رو بدست بیارید، در ابتدا باید امکان درج قیمت خرید در ووکامرس را فعال کنید تا در نهایت بتوانید سود و زیان فروش محصولات ووکامرس را محاسبه کنید.

همانطور که میدانید به صورت پیش فرض امکان درج قیمت خرید یا همان هزینه بهای تمام شده محصولات در ووکامرس وجود ندارد و شما تنها می توانید قیمت فروش و نهایی محصول را در صفحه ویرایش محصول وارد کنید. بنابراین اگر بخواهیم سود یا زیان فروش محصولات را بدست بیاوریم در ابتدا باید به صفحه درج محصول ووکامرس فیلد هزینه بها یا قیمت خرید را اضافه کنیم.

برای اضافه کردن فیلد قیمت خرید به صفحه درج محصول ووکامرس و برنامه نویسی سیستمی که خودش به صورت خودکار سود و زیان سفارشات ووکامرس را محاسبه کند یا باید با برنامه نویسی این کار را انجام دهید یا اینکه از یک افزونه آماده استفاده کنید.

در این آموزش من قصد دارم به شما افزونه حسابرس ووکامرس را معرفی کنم تا بتوانید در کمترین زمان ممکن بخش درج قیمت خرید ووکامرس و سیستم محاسبه سود و زیان خودکار همراه با خروجی اکسل از گزارشات فروش را بدست آورید.

آنچه در این مطلب می خوانید

درج قیمت خرید در ووکامرس با افزونه حسابرس ووکامرس

قیمت خرید در ووکامرس

بعد از نصب افزونه حسابرس ووکامرس، گزینه ای تحت عنوان هزینه بهای تمام شده به صفحه ویرایش محصول ووکامرس اضافه می شود تا بتوانید هزینه خرید هر محصول را در کنار قیمت عادی محصول(قیمت فروش محصول) وارد کنید.
لازم به ذکر هست که افزونه حسابرس ووکامرس با محصولات متغیر هم هماهنگ هست. به عنوان مثال اگر فروشگاه موبایل داشته باشید و قیمت خرید و فروش یک موبایل بر اساس هر رنگ متفاوت باشد، به راحتی می توانید قیمت خرید را هم جداگانه وارد کنید.

تا به اینجای کار صرفا فیلدی تحت عنوان هزینه بها به باکس محصول ووکامرس اضافه شده است تا بتوانید هزینه تمام شده هر محصول را وارد کنید. از اینجا به بعد هر سفارشی که در سایت شما ثبت گردد افزونه حسابرس ووکامرس خودش به صورت خودکار بر اساس هر سفارش و هر قیمتی که در آن لحظه برای محصول تعیین شده است محاسبه سود یا زیان را انجام می دهد.

محاسبه سود و زیان ووکامرس با افزونه حسابرس ووکامرس

زمانی که برای محصولات سایت قیمت خرید را وارد می کنید، افزونه حسابرس ووکامرس خودش به صورت خودکار بر اساس هر سفارشی که در فروشگاه ثبت می شود سود یا زیان حاصل از فروش محصولات را محاسبه می کند و در نهایت به شما گزارش کاملی را نمایش می دهد.

محاسبه سود و زیان در ووکامرس

تصویر بالا نمایی از بخش گزارشات سود و زیان فروشگاه هست که امکانات کاربردی را در اختیار مدیر فروشگاه قرار می دهد. در قسمت گزارشات سود و زیان افزونه حسابرس ووکامرس می توانید به امکانات زیر دسترسی داشته باشید:

  • به راحتی در یک بازه زمانی مشخص میزان فروش و سود یا زیان سفارشات فروشگاه را مشاهده کنید.
  • گرفتن خروجی اکسل از سفارشات ووکامرس بر مبنای سود و زیان
  • فیلتر کردن براساس یک محصول یا یک وضعیت سفارش خاص
  • نمایش گزارشات سود و زیان در نمودار
  • و …

دانلود افزونه حسابرس ووکامرس

برای دانلود افزونه حسابرس ووکامرس، کافیست به صفحه حسابرس ووکامرس مراجعه کنید. این افزونه علاوه بر امکان محاسبه سود و زیان فروشگاه قابلیت های بسیار زیاد دیگری هم دارد که در صورت نیاز می توانید از سایر امکانات افزونه هم استفاده کنید.

این مطلب یکی از مقالات دسته بندی آموزش ووکامرس است. برای مشاهده مقالات بیشتر در زمینه ووکامرس کافیست به صفحه آموزش ووکامرس مراجعه کنید.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.